काठमाडौं । रोटरी क्लब अफ बानेश्वर र इन्द्रायणी भुतखेल सामुदायिक वनको संयुक्त पहलमा “रोटरी वृक्ष तथा फलफूल नर्सरी स्थापना र वृक्षारोपण कार्यक्रम” सफलतापूर्वक सम्पन्न भएको छ। वातावरणीय दिगोपन र हरित भविष्य निर्माणको अभियानस्वरूप आयोजित उक्त कार्यक्रम बिहान ८:३० बजे सुरु भएको थियो।
कार्यक्रमअन्तर्गत ५० वटा सिप्रस (Cypress) बिरुवाहरू सामुदायिक वनको विशेष स्थानमा रोपिए भने ४०० बढी बिरुवाहरूको नर्सरी स्थापनाका लागि व्यवस्था गरिएको थियो। नर्सरीमा राखिएका बिरुवाहरूमा धुपी, तेजपत्ता, सुन्तला, मुन्तला, कागती, रोजमेरी, तुलसी लगायतका जडीबुटी र फलफूलका बिरुवाहरू समावेश थिए।
वृक्षारोपणपछिको टोली अवलोकन भ्रमणमा नर्सरी भागमा पुगेको थियो, जहाँ ४०० बिरुवाहरू इन्द्रायणी भुतखेल सामुदायिक वनका प्रतिनिधिहरू श्री सुर्य मान डंगोल र श्री हरि नारायणलाई औपचारिक रूपमा हस्तान्तरण गरियो। ती बिरुवाहरूलाई परिपक्व नहुञ्जेल नर्सरीमै पालनपोषण गरिनेछ, जसले पछि रोप्दा जीवित रहने दरमा उल्लेखनीय वृद्धि गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
विगतमा वर्षायाममा रोपिएका ५०–६०% बिरुवाहरू अत्यधिक पानीका कारण नष्ट भएका अनुभवलाई ध्यानमा राखी यसपालि “पहिले नर्सरी, पछि रोपाइँ” विधि अपनाइएको छ। यस विधिले स्रोतको प्रभावकारी उपयोगका साथै दीर्घकालीन परिणाम सुनिश्चित गर्नेछ।
स्थापित नर्सरीमा आफ्नै जैविक मल उत्पादन इकाइ रहेको छ, जहाँ वनमा झरेका पात र घाँसलाई कम्पोस्ट मलमा परिणत गरिन्छ। प्रतिकिलो रु. २५ मा बिक्री गरिने यो मलले नर्सरीको व्यवस्थापनमा आम्दानी थप्नेछ, जसले परियोजनालाई आत्मनिर्भर बनाउने दिशामा टेवा पुर्याएको छ।
कार्यक्रममा ९ जना रोटेरियन, ४ जना सामुदायिक वनका स्वयंसेवक, र २ जना रोटरी स्वयंसेवकको सक्रिय सहभागिता रहेको थियो। उनीहरूको समर्पणले सहकार्य, सामाजिक उत्तरदायित्व र वातावरणप्रतिको साझा प्रतिबद्धतालाई उजागर गरेको छ।
टोखामा सम्पन्न भएको यो परियोजना तत्कालीन वातावरणीय पहललाई दीर्घकालीन हेरचाहसँग सन्तुलन मिलाउने उदाहरणीय प्रयास हो। रोटरी क्लब अफ बानेश्वरको अग्रसरताले केवल वृक्षारोपणमा मात्र नभई एक परिपत्र, आत्मनिर्भर, र दिगो हरियाली प्रणालीको जग बसाल्ने कार्य गरेको छ।
